Gastblog – Vaststellingsovereenkomst

Met de nieuwe maatregelen van het kabinet en de aanhoudende coronacrisis kunnen bedrijven in zwaar weer terecht komen. Waar eerst werd ingezet op het behoud van banen lijkt er nu een voorzichtige kentering gaande. Afgelopen week kwam naar buiten dat grote bedrijven als Heineken en Boeing voornemens zijn om een reorganisatie door te voeren. De vraag is of deze trend zich doorzet. Wanneer de financiële of bedrijfseconomische omstandigheden van een onderneming zodanig zijn dat het noodzakelijk is om te herstructureren of te reorganiseren spreken we van een bedrijfseconomisch ontslag.

Voorwaarden bedrijfseconomisch ontslag

Bij bedrijfseconomisch ontslag moet aan drie algemene voorwaarden worden voldaan:

  1. Voor de opzegging moet een redelijke grond bestaan. Bijvoorbeeld: bedrijfseconomische omstandigheden die leiden tot het vervallen van arbeidsplaatsen (art. 7:669 lid 3 sub a Burgerlijk Wetboek).
  2. De werkgever moet aannemelijk maken dat verval van de arbeidsplaats, over een periode van 26 weken in de toekomst, noodzakelijk is (dit geldt niet bij bedrijfsbeëindiging).
  3. Herplaatsing van de werknemer, al dan niet met behulp van scholing, moet niet mogelijk zijn of niet in de rede liggen.

Is aan deze criteria voldaan, dan moet het dienstverband nog wel worden beëindigd. Dit kan in geval van bedrijfseconomisch ontslag in beginsel op twee manieren:

  1. Opzegging van de arbeidsovereenkomst met toestemming van het UWV (of een cao ontslagcommissie), of
  2. Beëindiging van het dienstverband met wederzijds goedvinden (vaststellingsovereenkomst).

In dit blog richten we ons op de laatste optie, namelijk de beëindiging van het dienstverband met wederzijds goedvinden middels het sluiten van een vaststellingsovereenkomst.

Waarom een vaststellingsovereenkomst in plaats van ontslag aanvragen via het UWV?

Als het gaat om bedrijfseconomisch ontslag kun je als werkgever dus kiezen tussen het indienen van een ontslagaanvraag bij het UWV of het aanbieden van een vaststellingsovereenkomst aan de werknemer. In een vaststellingsovereenkomst wordt afgesproken onder welke voorwaarden werkgever en werknemer bereid zijn om uit elkaar te gaan. In veel gevallen wordt aan deze laatste optie de voorkeur gegeven en daarvoor zijn verschillende redenen. In de eerste plaats bespaar je (veel) tijd en kosten van een ontslagprocedure als je het ontslag in onderling overleg met de werknemer kunt regelen. Daarnaast voorkom je procesrisico’s die elke ontslagprocedure met zich meebrengt. Tot slot bepaal je als partijen (grotendeels) zelf de inhoud van de overeenkomst en is het ook gewoon prettiger om over het ontslag gezamenlijke afspraken te maken dan elkaar bij het UWV juridisch te moeten bevechten.

Waar moet je op letten?

Bij ontslag met wederzijds goedvinden middels een vaststellingsovereenkomst zul je er samen uit moeten komen. De onderhandelingen tussen werkgever en werknemer vormen dus de basis voor de uiteindelijke overeenkomst. Daarbij is het van groot belang om de juiste strategie te kiezen, zodat de werknemer niet verrast wordt door het voorstel of zich aangevallen voelt.

Ondanks dat je als werkgever bijvoorbeeld niet verplicht bent om een ontslagvergoeding te betalen, zul je rekening moeten houden met de rechten van werknemer bij regulier ontslag via het UWV. In de praktijk zal een werknemer meestal alleen akkoord willen gaan met een vaststellingsovereenkomst als daarin minimaal een ontslagvergoeding ter hoogte van de transitievergoeding is opgenomen. Ook zul je rekening moeten houden met andere zaken, zoals het recht op een WW-uitkering en de fictieve opzegtermijn.

Als laatste is het belangrijk om alle afspraken zo precies mogelijk te formuleren in de overeenkomst en losse eindjes te voorkomen. Het komt geregeld voor dat de inhoud van een vaststellingsovereenkomst in een later stadium leidt tot nieuwe geschillen tussen werkgever en ex-werknemer. Ook in dit geval geldt: voorkomen is beter dan genezen.

Overweegt u een vaststellingsovereenkomst te sluiten? Laat u tijdig adviseren door een specialist. MeesterRecht.nl kan u helpen bij zowel het opstellen als het controleren van een vaststellingsovereenkomst.

Bastiaan van Rossum – info@meesterrecht.nl